Dijital Arşivlemede Python Dokunuşu: hist2.py ile Akıllı Dosya Yönetimi
Dosya yığınları arasında boğuluyor musunuz? İndirilenler klasörünüz veya proje dizininiz, hangi dosyanın daha önce oluşturulduğunu anlamadığınız bir karmaşaya mı dönüştü? Bugün, dosya sistemindeki zaman damgalarını (timestamps) kullanarak dosyaları otomatik olarak kronolojik sıraya dizen ve bunu yaparken veri güvenliğini ön planda tutan hist2.py aracını inceliyoruz.
1. Temel Mantık: Dosyalar Nasıl Sıralanır?
Bir işletim sistemi, her dosya için üç temel zaman damgası tutar: * mtime (Modification Time): Dosya içeriğinin en son ne zaman değiştiği. * ctime (Creation/Change Time): Dosyanın oluşturulduğu veya metadata bilgilerinin değiştiği an.
hist2.py, kullanıcıya bu iki kriterden birini seçme şansı vererek dosyaları geçmişten günümüze (veya tam tersi) sıralar.
2. Teknik Analiz ve Kod İncelemesi
İşte senin yazdığın ve üzerinde durmamız gereken o fonksiyonel kodun anatomisi:
import os
import re
import argparse
from pathlib import Path
import time
# Dosya başındaki mevcut sayı öneklerini yakalamak için Regex
NUM_PREFIX_RE = re.compile(r'^(\d+)_')
def get_file_list(directory, sort_by='mtime', reverse=False):
"""Dizindeki dosyaları zaman damgasına göre sıralı döndürür."""
p = Path(directory)
# Sadece dosyaları filtrele (dizinleri atla)
files = [f for f in p.iterdir() if f.is_file()]
if sort_by == 'mtime':
files.sort(key=lambda x: x.stat().st_mtime, reverse=reverse)
else:
files.sort(key=lambda x: x.stat().st_ctime, reverse=reverse)
return files
def safe_rename(file_path, new_name):
"""Çakışmaları önlemek için önce geçici bir isme, sonra hedefe taşır."""
temp_name = file_path.parent / f".__tmp__{time.time_ns()}_{file_path.name}"
target_path = file_path.parent / new_name
try:
file_path.rename(temp_name)
temp_name.rename(target_path)
return True
except Exception as e:
print(f"[!] Hata: {file_path.name} -> {new_name} değiştirilemedi: {e}")
return False
def process_directory(directory, sort_by='mtime', dedup=False, dry_run=False):
files = get_file_list(directory, sort_by)
seen_names = set()
for idx, file_path in enumerate(files):
original_name = file_path.name
# Eğer dosya zaten "0_", "1_" gibi başlıyorsa onu temizle
clean_name = NUM_PREFIX_RE.sub('', original_name)
new_name = f"{idx}_{clean_name}"
# De-duplication (Mükerrer dosya kontrolü)
if dedup and clean_name in seen_names:
if not dry_run:
print(f"[-] Kopya Siliniyor: {original_name}")
file_path.unlink()
else:
print(f"[*] (Dry-Run) Silinecek: {original_name}")
continue
seen_names.add(clean_name)
if original_name != new_name:
if not dry_run:
print(f"[+] {original_name} -> {new_name}")
safe_rename(file_path, new_name)
else:
print(f"[*] (Dry-Run) Değişecek: {original_name} -> {new_name}")
if __name__ == "__main__":
parser = argparse.ArgumentParser(description="Dosya Kronoloji Düzenleyici")
parser.add_argument("dir", help="Hedef dizin")
parser.add_argument("--sort", choices=['mtime', 'ctime'], default='mtime')
parser.add_argument("--dedup", action="store_true", help="Aynı isimli eski kopyaları sil")
parser.add_argument("--dry-run", action="store_true", help="Gerçek işlem yapmadan simüle et")
args = parser.parse_args()
process_directory(args.dir, args.sort, args.dedup, args.dry_run)
3. Öne Çıkan Özellikler ve "Best Practices"
A. Race Condition ve Veri Kaybı Koruması (safe_rename)
Kodun en profesyonel kısmı safe_rename fonksiyonu. Eğer bir klasörde 1_data.txt varken başka bir dosyayı 1_data.txt yapmaya çalışırsanız, üzerine yazma (overwrite) riski doğar.
* Çözüm: Kod, dosyayı önce time.time_ns() (nanosaniye) kullanarak üretilen benzersiz bir geçici isme taşıyor, ardından hedef isme döndürüyor. Bu, "atomik" bir işlem simülasyonu yaratarak veri kaybını önler.
B. Düzenli İfadeler (Regex) ile Akıllı Temizlik
NUM_PREFIX_RE kullanımı, betiğin defalarca çalıştırılmasına olanak tanır. Eğer dosyanızın adı 0_rapor.pdf ise ve siz betiği tekrar çalıştırırsanız, dosya adını 0_0_rapor.pdf yapmaz. Önce mevcut sayı önekini temizler (sub), sonra yeni indeksi ekler.
C. De-duplication (Mükerrerlikten Kurtulma)
--dedup bayrağı aktifse, kod bir set (küme) yapısı kullanarak daha önce aynı isimle (önek hariç) karşılaşılıp karşılaşılmadığını kontrol eder. Eğer dosya daha önce görüldüyse ve kronolojik sırada daha sonraysa (yani daha yeniyse ama ismi aynıysa), onu silerek dizini temiz tutar.
4. Kullanım Senaryoları
- Fotoğraf Arşivleme: Telefonunuzdan farklı zamanlarda yüklediğiniz karmaşık isimli fotoğrafları çekilme sırasına göre
0_img.jpg,1_img.jpgşeklinde dizin. - Log Analizi: Farklı sunuculardan gelen log dosyalarını oluşma sırasına göre numaralandırarak analiz sürecini kolaylaştırın.
- Yazılım Versiyonlama: Manuel tutulan yedeklerin hangisinin en eski olduğunu bir bakışta görün.
5. Sonuç
hist2.py, Python'un pathlib kütüphanesinin gücünü ve modern dosya işleme tekniklerini bir araya getiriyor. Sadece dosya ismini değiştirmekle kalmıyor, aynı zamanda bir dosya sisteminde güvenli bir şekilde nasıl işlem yapılacağına dair harika bir ders niteliği taşıyor.